Tilraun Ý E­lisfrŠ­i B:
Litrˇfsgreining og ljˇsbognun

Spurningar

Inngangur

Litrˇfsgreining

Sřnilegt ljˇs er rafsegulbylgja, rÚtt eins og innrautt- og ˙tfjˇlublßtt ljˇs, ÷rbylgjur, ˙tvarpsbylgjur og r÷ntgengeislar. Ůa­ sem greinir ■essa hluti a­ er ÷ldulengd bylgjanna. Vi­ erum einungis fŠr um a­ nema rafsegulbylgjur me­ ÷ldulengd ß milli um 380-750 nm.

Ljˇs mß mynda ß tvo vegu. Annars vegar me­ ■vÝ a­ hluta efni upp svo ■a­ taki a­ glˇa (■a­ kallast svarthlutageislun, e. black body radiation) sem gefur samfellt litrˇf og hins vegar me­ ˙tgeislun efnis en h˙n gefur einungis ßkve­nar ÷ldulengdir (■.e. ßkve­na liti).

GulhvÝt sˇlin er um 6000░ C heit og gefur ■vÝ frß sÚr sřnilegt ljˇs (Ý hlutf÷llum sem myndar litinn).

Ůa­ hva­a ÷ldulegndum efni geislar me­ er hß­ orkustigum efnisins. Til a­ b˙a til ljˇs sem en ■a­ gefur einnig .en h˙n er samfellt rˇf ÷ldulengda. ŮvÝ heitari sem hlutir eru, ■vÝ meira geisla ■eir af orkurÝkari ÷ldulengdum (sem hafa styttri ÷ldulengdir).

Hlutur sem hefur nß­ nokkur ■˙sund grß­u hita fer a­ lřsa hvÝtu ljˇsi, en ■a­ er sambland allra lita litrˇfsins (kaldari hlutir eru rau­ir e­a gulir, heitari eru blßleitir).

Svarthlutageislun er hins vegar afar ˇnřtin a­fer­ til a­ b˙a til ljˇs ■ar sem miki­ afl fer lÝka Ý geislun utan sřnilega svi­sins sem gagnast okkur ekki neitt.

E­lilegt hitastig h˙­ar fˇlks er um 32-35░ C sem gefur ■ß af sÚr miki­ af innrau­u ljˇsi, en svo til engu sřnilegu. Eftir ■vÝ sem hlutir hitna byrja ■eir a­ glˇasem er samfellt litrˇf allra ÷ldulengda (af mismunandi styrk). Heitir hlutir gefa af sÚr svo sterka geislun a­ sřnilegt ljˇs Skilgreina: ═sog

Ljˇsbognun

RÚtt eins og allar bylgjur bogna ljˇsbylgjur umhverfis fyrirst÷­ur. Ůa­ gerist hins vegar ekki nema ß stŠr­argrß­um nßlŠgt ÷ldulengd bylgjunnar. ŮvÝ sjßum vi­ ekki fyrir horn, ■ˇtt svo vi­ heyrum fyrir horn.

Allavega ekki almennt. Ef vi­ erum me­ rauf e­a fyrirst÷­u sem nßlgast ÷ldulengd ljˇss, ■ß ver­ur ■essi bognun ljˇsgeislanna sřnileg. ═ seinni hluta tilraunarinnar ver­ur einmitt

Litrˇf kvikasilfurslampa

Uppstilling

Ljˇsbognun Ý mjˇrri rauf og umhverfis granna fyrirst÷­u

Uppstilling

═tarefni